شده است . مطالب اين دو بخش حاكى از دقت نظر و عمق بينش استاد مطهرى در مسائل اجتماعى و سياسى است و نشان مىدهد كه آن فيلسوف و فقيه عالىمقام علاوه بر فلسفه و فقه و ديگر رشته‌هاى معارف اسلامى ، در شناخت جريانهاى اجتماعى و سياسى دنياى اسلام نيز يد طولايى داشته است و به همين جهت آفات نهضت اسلامى را كه ممكن است گريبانگير انقلاب اسلامى شود پيشاپيش گوشزد مىكند تا ما مسير درست را گم نكنيم . بخش سوم اين مجموعه يعنى « قيام و انقلاب مهدى عليه السلام از ديدگاه فلسفه تاريخ » در زمان حيات آن شهيد ابتدا به صورت مقاله‌اى كوتاه و مختصر در يك نشريه دينى در تهران منتشر شد و سپس مطالبى بر آن افزوده شد و همراه مقاله « شهيد » به صورت كتابى در حدود سال 1351 منتشر گرديد و در سال 1357 چاپ ششم آن با اصلاحات مختصرى در برخى عبارات و اضافاتى توسط استاد منتشر شد و تا كنون بيش از سى نوبت چاپ شده است . آنچنان كه خود استاد شهيد در مقدمه آن كتاب گفته‌اند اين بخش فلسفه تاريخ نيست ، بلكه بررسى يك ايده اسلامى از ديدگاه فلسفه تاريخ است و ضمنا اشاره‌اى به فلسفه تاريخ از ديدگاه قرآن و معارف اسلامى است . بخش چهارم اين مجلد از « مجموعه آثار » شامل مقاله « شهيد » است كه تفصيل يافتهء يك سخنرانى در شب عاشوراى سال 1393 هجرى قمرى ( 1352 هجرى شمسى ) در تهران است و گذشته از غناى محتواى آن ، از آنجا كه نويسندهء مقاله خود به شهادت رسيده است طبعاً اثر مضاعف بر خوانندهء محترم خواهد گذاشت . « مشكل اساسى در سازمان روحانيت » بخش پنجم اين مجلد از مجموعه‌آثار را تشكيل مىدهد و آن مقاله‌اى است به قلم آن متفكر شهيد كه در سال 1341 شمسى در كتابى به نام بحثى درباره مرجعيت و روحانيت چاپ و منتشر شد و بعداً و در زمان حيات استاد در كتاب ده‌گفتار درج گرديد . بخش ششم گفتار « رهبرى نسل جوان » است . اين گفتار در فاصله سالهاى 1339 تا 1341 در محفلى ماهانه در تهران ايراد شده و در زمان حيات استاد در كتاب ده‌گفتار منتشر شد . و سرانجام بخش هفتم اين كتاب يعنى « روابط بين‌الملل اسلامى » متن سخنرانى آن شهيد است در 20 بهمن 1354 در « سمينار دبيران تعليمات دينى منطقه غرب تهران » كه پس از شهادت آن عالم ربانى و در سال 1380 در كتاب پانزده گفتار به چاپ رسيد . از خداى متعال مدد و توفيق طلب مىكنيم . 22 بهمن 1385 برابر با 22 محرم 1428